Հայրենադարձության և հիմնավորման «Երկիր» հասարակական կազմակերպությունների միության նախաձեռնությամբ ու ֆինանսավորմամբ ՀՀ ԳԱԱ հնագիտության եւ ազգագրության ինստիտուտի արշավախումբը (ղեկավար Համլետ Պետրոսյան) 2006թ. օգոստոսի 3-18-ն ընկած ժամանակամիջոցում իրականացրեց հայոց արքա Տիգրան Երկրորդ Մեծի կողմից կառուցված Արցախի Տիգրանակերտ քաղաքի եւ շրջակայքի պեղումների առաջին փուլը: Աշխատանքներին նախորդել էր 2005թ. մարտին Տիգրանակերտի տեղայնացման նպատակով նույն արշավախմբի կողմից կատարած տեղանքի ուսումնասիրությունը:

Գտածոների նախնական ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ Տիգրանակերտ քաղաքն իր հիմնադրման պահից՟ մ.թ.ա. 1-ին դարից մինչև մ.թ. 13-14-րդ դարերը գ ոյություն է ունեցել անընդհատ: Հայտնաբերված շինություններն ու խեցեղենը նույնանման են հայկական այլ տարածքներում եւ, մասնավորապես, Արարատյան դաշտում պեղված նյութերին, ինչը մեկ անգամ եւս հաստատում է Տիգրանակերտ քաղաքի և շրջակա տարածքի հայապատկանության, հայկականության վերաբերյալ հայ միջնադարյան պատմիչների վկայությունները: Պեղումները հաստատում են նաեւ, որ այս տարածքը մեր Հայրենիքի, այսինքն այն տարածքի մի մասն է, որտեղ հայ ժողովուրդը կազմավորվել ու կերտել է իր պատմությունը:

Կատարված պեղումներին հաջորդելու է գտածոների ուսումնասիրությունը, որի արդյունքում հրատարակության է պատրաստվելու պատկերազարդ գիրք: